Nhập khẩu gạo từ Ấn Độ tăng vọt, Bộ Công thương Việt Nam dự định siết nguồn cung từ thị trường này để bảo vệ sản xuất trong nước. Năm 2021, Việt Nam nhập khẩu 999.750 tấn gạo, trong đó hơn 72% là gạo Ấn Độ.

Bộ Công thương dự định siết nhập khẩu gạo từ các thị trường khác như Ấn Độ. (Ảnh minh họa: Ingehogenbijl/Shutterstock)

Theo đó, cơ quan này đang lấy ý kiến Dự thảo sửa đổi Nghị định 107/2018 về kinh doanh xuất khẩu gạo với điểm khác là thêm quy định quản lý nhập khẩu lúa gạo, nhất là các loại gạo giá thấp từ các thị trường khác.

Theo Bộ Công thương, thời gian vừa qua, Việt Nam đã nhập khẩu một số loại gạo phục vụ nhu cầu trong nước như: sản xuất thức ăn chăn nuôi, nấu bia,… và dành lượng gạo chất lượng cao hơn cho xuất khẩu.

Số liệu từ Bộ Công thương cho thấy năm 2020, lượng gạo nhập từ Ấn Độ tăng vọt với 46.700 tấn, tăng hơn 9 lần so với năm 2019.

Năm 2021, Việt Nam nhập khẩu 999.750 tấn gạo, trong đó hơn 72% là gạo Ấn Độ (khoảng 719.970 tấn), với chủng loại gạo nhập chủ yếu là cấp thấp (gạo tấm và gạo trắng khác).

Gạo Ấn Độ phần lớn phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh trong nước để làm bún, bánh, thức ăn chăn nuôi, sản xuất bia, rượu…

Nhờ giá thành thấp và được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt 0% với gạo từ Ấn Độ theo Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN – Ấn Độ (AIFTA), sản lượng gạo nhập từ thị trường này tăng mạnh.

Bộ Công thương cho rằng việc nhập khẩu gạo giá thấp nhiều, không được quản lý, thống kê đầy đủ, khiến cơ quan quản lý lo ngại ảnh hưởng tới sản xuất trong nước và ảnh hưởng tới an ninh lương thực.

Vì thế, Bộ Công thương cho rằng cần có quy định về quản lý nhập khẩu gạo.

Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 107 sẽ bổ sung quy định theo hướng, áp dụng biện pháp quản lý nhập khẩu khi xuất hiện lượng gạo nhập khẩu tăng có nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất trong nước, Vnexpress đưa tin.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung chế tài với thương nhân không thực hiện chế độ báo cáo, xúc tiến thương mại; quy định ủy thác xuất khẩu lúa gạo.

Ông Phạm Thái Bình – Tổng giám đốc Công ty CP nông nghiệp công nghệ cao Trung An cho hay nhiều quốc gia, như Thái Lan, chỉ có 20 doanh nghiệp nhưng họ xuất khẩu tới chục triệu tấn.

Còn Việt Nam số lượng doanh nghiệp gấp 10 lần, nhưng sản lượng xuất chỉ bằng 60-70% so với Thái Lan.

“Không phải cứ có số lượng nhiều doanh nghiệp thì hoạt động xuất khẩu sẽ tốt, chúng ta cần nâng chuẩn doanh nghiệp, phải có những doanh nghiệp đủ tầm, đủ mạnh và có năng lực”, Tổng giám đốc Công ty Trung An cho biết, Vnexpress dẫn lời.

Hiện mỗi năm Việt Nam xuất khẩu khoảng 6 – 6,5 triệu tấn gạo. Ba năm trở lại đây, xuất khẩu gạo giảm về lượng do ảnh hưởng bởi dịch nhưng kim ngạch xuất khẩu vẫn tăng nhờ giá.

Theo số liệu của Bộ Công thương, bình quân 8 tháng xuất khẩu khoảng 486 USD một tấn, tăng 10% so với 2019.

Trọng Minh