Mới đây, Bộ Xây dựng đề xuất cấp sổ hồng chung cư có thời hạn từ 50-70 năm khiến nhiều người dân đang sở hữu chung cư lo lắng và gây nhiều tranh cãi xoay quanh vấn đề này.

Đề xuất của Bộ Xây dựng khiến nhiều người dân lo lắng về việc sở hữu chung cư có thời hạn 50-70 năm tài sản sẽ nhanh mất giá trị. (Ảnh minh họa: Duc Huy Nguyen/Shutterstock)

Tại dự thảo đề cương Luật Nhà ở (sửa đổi) đang được Bộ Xây dựng trình thẩm định, lấy ý kiến có đưa ra hai phương án:

Phương án một, thời hạn sở hữu chung cư theo quy định của pháp luật đất đai.

Phương án hai, thời hạn sở hữu căn hộ chung cư được xác định cùng thời hạn sử dụng của công trình theo pháp luật về xây dựng (niên hạn công trình). Theo phương án này, chung cư sẽ được sở hữu có thời hạn như tùy theo thiết kế công trình hoặc theo thực tế sử dụng, theo dự án của từng loại nhà chung cư mà quy định có thời hạn sở hữu như 50 năm, 70 năm,… thay vì sở hữu lâu dài như hiện nay.

Ông Bùi Xuân Dũng – Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, khẳng định sẽ không có chuyện hồi tố. Việc cấp sổ hồng có thời hạn cho các chung cư theo tuổi thọ thiết kế công trình chỉ áp dụng từ khi luật sửa đổi có hiệu lực.

Trong trường hợp áp dụng phương án cấp sổ hồng có thời hạn thì sau khi hết thời hạn sử dụng, các cơ quan chức năng sẽ kiểm định chất lượng công trình nhà chung cư, nếu bảo đảm về chịu lực, an toàn sẽ gia hạn thời gian sử dụng, không có chuyện đuổi người dân ra khỏi căn hộ.

Theo Bộ Xây dựng, trong quá trình thực hiện chính sách cải tạo chung cư cũ xây dựng từ trước năm 1994, việc thu hồi, di dời thời gian qua rất khó khăn. Thực tế này cho thấy cần có quy định phù hợp, tạo cơ sở pháp lý cho cơ quan nhà nước thực hiện thu hồi, phá dỡ, xây dựng lại chung cư cũ, hết thời hạn sử dụng.

Đề xuất trên đã khiến rất nhiều người dân đang sinh sống tại các căn hộ chung cư, cũng như các chuyên gia bất động sản không khỏi lo lắng, phân vân.

Theo báo Công Thương, chị Nguyễn Hoàng Oanh sinh sống tại một căn hộ chung cư quận Bắc Từ Liêm cho biết vợ chồng chị tích cóp nhiều năm, cộng thêm vay bạn bè người thân, ngân hàng mới mua được căn hộ chung cư. Hiện vẫn còn trả lãi ngân hàng mỗi tháng. Nếu nhà chung cư chỉ có thời hạn 50-70 năm thì hết thời gian này, gia đình, con cái chị sẽ ở đâu?

Tương tự, bác Nguyễn Văn Năm mua căn hộ chung cư tại đường Minh Khai – quận Hai Bà Trưng cũng thắc mắc căn hộ này ông mua cho con cái, sau này có thể con của ông cũng sẽ để lại thừa kế cho các cháu. Nhưng nếu chỉ có thời hạn 50 năm, vậy thì đến lúc đó, gia đình ông còn lại tài sản gì?

Đối với chuyên gia lĩnh vực bất động sản, TS Nguyễn Hữu Nguyên – Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam không đồng ý với cách lý giải trên của Bộ Xây dựng. Ông Nguyên đề nghị Bộ Xây dựng nên cụ thể hơn về các vấn đề sẽ xảy ra khi sổ hồng của người dân hết hạn. Khi đó, căn hộ sẽ bị phá bỏ, người dân được cấp quyền sử dụng cho 1 căn hộ mới hay sẽ bị tước luôn quyền sở hữu tài sản?

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng các nhà hoạch định chính sách cần đặt quyền lợi của người dân lên đầu tiên.

Ông Châu cho biết hầu hết công trình nhà ở chung cư hiện nay được xây dựng trên đất ở ổn định, lâu dài nên quyền sở hữu nhà ở trên đất là ổn định, lâu dài. Chung cư có tuổi thọ công trình, hết thời hạn, buộc phải kiểm định lại chất lượng. Nếu còn bảo đảm an toàn thì phải gia hạn thời gian sử dụng, đến khi tòa nhà xuống cấp, nguy hiểm thì buộc phải phá dỡ.

Tuy nhiên, nếu phá dỡ, chủ sở hữu chung cư phải có quyền bán lại chung cư cũ và quyền sử dụng đất tòa nhà cho đơn vị cải tạo, xây dựng lại, hoặc chủ căn hộ có thể tự bỏ tiền xây dựng lại tòa chung cư mới.

Ông Châu cho rằng không thể chỉ vì chuyện xây dựng chung cư cũ gặp trục trặc mà áp quy định mới chỉ có lợi thế cho nhà nước, quên đi quyền lợi của người dân. Không thể quy định máy móc tất cả công trình nhà ở chung cư có chung một thời hạn sử dụng là 50 hay 70 năm vì không tương thích với quyền sử dụng đất ở lâu dài của cư dân. Quy định thời hạn sử dụng cần bảo đảm quyền sử dụng căn hộ chung cư và cả quyền sử dụng đất xây dựng tòa chung cư của các hộ dân.

Theo HoREA, hiện có nhiều dự án đưa vào sử dụng từ lâu nhưng vẫn chưa được hoàn thành nghĩa vụ tài chính để bàn giao sổ đỏ cho người dân tại TP.HCM như: Lavita Charm, Citizen.TS, Sài Gòn Mia, Richmond City, Sky Center,.. Chủ đầu tư các dự án này kiến nghị Sở Tài nguyên và Môi trường đẩy nhanh quy trình tính tiền sử dụng đất bổ sung (nếu có) để doanh nghiệp hoàn thành thủ tục pháp lý.

Quang Minh