Trung Quốc đã lần đầu tiên đưa cho Mỹ một danh sách các “lằn ranh đỏ” và “hành động khắc phục” mà Hoa Kỳ “cần phải thực hiện để sửa chữa mối quan hệ,” bao gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và từ bỏ yêu cầu dẫn độ đối với Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Châu.

Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Wendy Sherman (Ảnh: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ / Flickr)

Theo tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Tạ Phong nói với Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Wendy Sherman vào sáng thứ Hai rằng quan hệ Hoa Kỳ – Trung Quốc đã đi vào “bế tắc” và phải đối mặt với “hậu quả nghiêm trọng”.

“Lý do cơ bản là một số người ở Mỹ đang coi Trung Quốc như một ‘kẻ thù tưởng tượng’,” ông Tạ nói.

Sau cuộc họp, ông Tạ cho biết Trung Quốc đã đưa cho Mỹ hai danh sách – một danh sách với một hành động “khắc phục hậu quả” để Washington thực hiện đối với Trung Quốc, và danh sách còn lại là một loạt các mối quan tâm chính của Bắc Kinh.

Các hạng mục trong “danh sách khắc phục” bao gồm dỡ bỏ các hạn chế về thị thực đối với các đảng viên Đảng Cộng sản, gia đình của họ và sinh viên Trung Quốc; dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với các nhà lãnh đạo, quan chức chính phủ và các cơ quan của Trung Quốc; gỡ bỏ các hạn chế đối với các Viện Khổng Tử và các công ty Trung Quốc; hủy bỏ các phán quyết xác định truyền thông Trung Quốc là tác nhân nước ngoài; và từ chối yêu cầu dẫn độ bà Mạnh khỏi Canada.

Các mục trong “danh sách cần quan tâm” bao gồm giải quyết việc đối xử bất công với công dân Trung Quốc tại Hoa Kỳ, quấy rối đại sứ quán Trung Quốc và lãnh sự quán, sự gia tăng của tình cảm chống người châu Á và chống Trung Quốc, và bạo lực với công dân Trung Quốc.

Ông Tạ cho biết phía Trung Quốc cũng “bày tỏ sự không hài lòng mạnh mẽ trước những nhận xét và hành động sai trái của Mỹ” liên quan đến các cuộc điều tra về nguồn gốc của COVID-19, Đài Loan, Tân Cương, Hồng Kông và Biển Đông.

Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa xã dẫn lời ông nói: “Chúng tôi kêu gọi Hoa Kỳ không đánh giá thấp quyết tâm, ý chí kiên định và khả năng mạnh mẽ của 1,4 tỷ người dân Trung Quốc trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh và lợi ích phát triển”.

Trước cuộc gặp hôm thứ Hai, cả hai bên đều cạnh tranh nhằm chiếm thế thượng phong. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nói rằng Trung Quốc sẽ cung cấp cho Mỹ một “hướng dẫn” về cách đối xử bình đẳng với các quốc gia khác. Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết bà Sherman sẽ làm việc với Trung Quốc trên cơ điểm “sức mạnh và sự đoàn kết”.

Bà Sherman đã gặp gỡ phía Trung Quốc ở Thiên Tân vào chiều thứ Hai.

Ông Tạ cũng chỉ trích chính phủ Hoa Kỳ vì đã tham gia toàn diện vào việc “ngăn chặn Trung Quốc” nhằm hạn chế sự phát triển của đất nước này và tiếp tục chính sách bá quyền của Hoa Kỳ.

Ông cho biết một số người đã tìm cách hạ bệ Trung Quốc để đánh lạc hướng khỏi các vấn đề trong nước ở Mỹ.

“Phía Hoa Kỳ luôn nói về Trung Quốc, và có vẻ như họ không thể nói hoặc làm bất cứ điều gì nếu nó không liên quan đến Trung Quốc,” ông nói. “Chúng tôi kêu gọi phía Hoa Kỳ thay đổi suy nghĩ không đúng và chính sách rất nguy hiểm đối với Trung Quốc”.

Ông Tạ nói thêm rằng Trung Quốc sẵn sàng làm việc với Mỹ “một cách bình đẳng và tìm kiếm điểm chung trong khi duy trì sự khác biệt” và ông kêu gọi Mỹ chọn con đường “tôn trọng lẫn nhau, cạnh tranh bình đẳng và chung sống hòa bình”.

Cuộc gặp diễn ra sau chuyến đi của bà Sherman vào tuần trước tới Nhật Bản, Hàn Quốc và Mông Cổ, nơi bà tìm cách nhấn mạnh cam kết của Washington với các đối tác trong khu vực nhằm “thúc đẩy một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và cởi mở, đồng thời duy trì và củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ” .

Căng thẳng Mỹ – Trung tiếp tục gia tăng kể từ cuộc gặp gay gắt vào tháng 3 giữa Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và quan chức chính sách đối ngoại cấp cao nhất của Trung Quốc Dương Khiết Trì.

Lê Vy (theo SCMP)

Xem thêm: