Xã hội Mỹ ngày nay đã trở nên thiên tả nghiêm trọng, thịnh hành thứ văn hóa xóa sổ (cancel culture), nghi ngờ lịch sử truyền thống Hoa Kỳ, yêu nước dường như trở thành một ý nghĩa xấu, ủng hộ chi tiêu lớn của chính phủ, san bằng giàu nghèo, chỉ còn thiếu nước đánh thổ hào chia ruộng đất, công tư hợp doanh.

(Bài viết của Đông Phương thể hiện quan điểm riêng của cá nhân tác giả.)

Phong trào Black Lives Matter (Ảnh: Drazen Zigic/ Shutterstock)

Những người Mỹ lớn tuổi có thể cảm thấy quen thuộc với tình hình này. Chuyện này không giống với những năm 1960 và 1970 ở Hoa Kỳ sao? Khi đó, giới trẻ chống chiến tranh, suy đồi, chạy theo trào lưu hippie lập dị. Toàn bộ xã hội tràn ngập bầu không khí chống truyền thống và chống kỳ thị chủng tộc khá kịch liệt. Tại thế vận hội năm 1968, các vận động viên da đen cũng tỏ ra không tôn trọng quốc kỳ Mỹ, số lượng tội phạm tăng vọt ở các thành phố lớn, giai tầng trung lưu rối rít dọn chỗ ở ra ngoại ô, đảng Dân chủ cáo buộc xã hội Mỹ phân biệt chủng tộc có hệ thống và cảnh sát phân biệt đối xử với người da đen. Điều này hẳn là rất quen thuộc với những người Mỹ lớn tuổi. Vào thời điểm đó, người Mỹ đã cảm thấy rất thất vọng, họ tin rằng hệ thống xã hội phương Tây tự do, dân chủ và hợp pháp không thể đánh bại chủ nghĩa cộng sản. Hoa Kỳ rút quân khỏi Việt Nam, Liên Xô siết chặt kiểm soát ở Đông Âu, Mỹ Latinh – sân sau của Hoa Kỳ – bị chủ nghĩa cộng sản từng bước làm xói mòn.

Ngày nay, Hoa Kỳ đã rút quân khỏi Iraq và Afghanistan. Xã hội Mỹ 50 năm trước chào đón cuộc cách mạng bảo thủ của Reagan. Kể từ thời Reagan, nước Mỹ bắt đầu quẹo phải, rất nhiều người, đặc biệt là những người thuộc phe bảo thủ tin rằng làn sóng bảo thủ tiếp theo không còn xa, và tổng thống Biden ngày nay chính là tổng thống Carter thuộc đảng Dân chủ năm đó.

Tuy nhiên, tôi không nghĩ rằng ngày nay cũng giống như 50 năm trước, và lịch sử sẽ không đơn giản quay vòng. Mặc dù xã hội Mỹ 50 năm trước đây đã suy đồi, hệ thống chính trị Mỹ vẫn đứng trên một lập trường chống cộng vững chắc. Sự ảnh hưởng của cánh tả trong xã hội Mỹ được giới hạn trong giới học thuật, và thậm chí trong giới học thuật, nó cũng cân bằng lực lượng cùng phái bảo thủ. Lý thuyết trọng cung của Robert Mundell đã được Tổng thống Reagan tiếp nhận và thực hiện.

Tuy nhiên ngày nay thì khác, phe cánh tả chiếm lĩnh các ngành như học thuật, giải trí, công nghệ cao và họ cũng có tiếng nói lớn trong hệ thống chính trị. Nếu Mundell còn sống đến hôm nay, ông ấy sớm có thể đã bị xóa sổ và đang ngụp lặn trong sự phỉ báng của mạng xã hội.

Ngày nay, Chính phủ lớn Hoa Kỳ đã có mô hình, sự khác biệt quan trọng nhất là các nhóm lợi ích thương mại của Hoa Kỳ cũng đã quay sang cánh tả. Vào cuối những năm 1970, ngành tài chính Hoa Kỳ đã trải qua cuộc suy thoái kéo dài một thập kỷ. Chỉ số Công nghiệp Dow Jones năm 1979 bằng với năm 1965. Sau khi Reagan lên nắm quyền, ông đã cắt giảm mạnh mẽ thuế suất, mở rộng chi tiêu quân sự và cởi trói cho doanh nghiệp, sức sống của kinh tế Mỹ tăng lên, hơn nữa còn được tự do mậu dịch, nhất thể hóa kinh tế thế giới, các tập đoàn lợi ích thương nghiệp vui mừng khôn xiết.

Tuy nhiên ngày nay, các nhóm lợi ích doanh nghiệp Mỹ đã có đầy túi. Họ sẵn sàng sát cánh cùng cánh tả. Chính trị gia cánh tả và các nhóm lợi ích kinh doanh cánh tả, tất cả tin rằng thể chế của Mỹ là đường ống cặn bã, lịch sử Hoa Kỳ là một lịch sử đấu tranh chủng tộc. Để sửa chữa cơ bản hệ thống của Mỹ, cuộc cách mạng bảo thủ ở Hoa Kỳ không còn có thể đi từ trên xuống dưới như cách đây 50 năm đã xảy ra. Nếu có một cuộc cách mạng bảo thủ ở Hoa Kỳ, nó chỉ có thể là đi từ dưới lên trên.

Đông Phương, Vision Times

Xem thêm: