Cựu đại sứ Trung Quốc tại Ukraine là ông Gao Yusheng mới đây đã phát biểu tại một diễn đàn rằng, Nga “đã thua trong Chiến tranh Nga-Ukraine”. Phân tích của ông về nguyên nhân và xu hướng của cuộc chiến hoàn toàn khác với luận điệu ủng hộ Nga của chính quyền cộng sản Trung Quốc.

Trận chiến Mariupo (Ảnh: Jamo Images/ Shutterstock)

Trong bài phát biểu, ông cũng dự đoán Nga sẽ bị trục xuất khỏi các tổ chức quốc tế quan trọng, và sẽ có một làn sóng “phi Nga hóa” mới ở các nước thuộc Liên Xô cũ.

Diễn đàn Tài chính Quốc tế Trung Quốc 30 và Khoa Nghiên cứu Quốc tế của Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc gần đây đã tổ chức một cuộc hội thảo trực tuyến nội bộ, tập trung vào tác động của cuộc chiến Nga-Ukraine đối với Trung Quốc và tình hình toàn cầu. Ông Gao, người từng là đại sứ của Trung Quốc tại Ukraine từ năm 2005 đến năm 2007, được mời tham gia diễn thuyết. Trong hơn 30 năm sự nghiệp ngoại giao của mình, ông đã từng trú tại Liên Xô cũ và các quốc gia cựu thành viên Liên Xô.

Kể từ khi Nga xâm lược Ukraine vào ngày 24/2, cuộc chiến đã không kết thúc trong vòng một tuần như nhiều người trên thế giới nghĩ. Ông Gao nhận định, Nga đã không thể đánh bại Ukraine một cách nhanh chóng, và sức mạnh kinh tế của Nga cực kỳ không tương xứng với vị thế được gọi là “siêu cường quân sự”. Đáng chú ý, sự chậm trễ và kéo dài trong cuộc chiến đã gây ra gánh nặng cho nền kinh tế Nga.

Cựu đại sứ nhấn mạnh, chiến tranh hiện đại là “chiến tranh hỗn hợp”, bao gồm các lĩnh vực như quân sự, kinh tế, chính trị, ngoại giao, dư luận, tuyên truyền, tình báo và các lĩnh vực khác. Hiện Nga “đã thua” trong tất cả các lĩnh vực, và việc Nga cuối cùng sẽ bị đánh bại chỉ là vấn đề thời gian.

Ông Gao chỉ ra, chính sách đối ngoại của Nga có “sự kết hợp giữa Liên Xô cũ và Đế chế Nga hoàng”. Định hướng cốt lõi và chủ yếu trong chính sách đối ngoại của chính quyền Putin là “coi các quốc gia thuộc Liên Xô cũ là phạm vi ảnh hưởng độc quyền của mình, và muốn khôi phục đế chế thông qua cái gọi là ‘thống nhất’ do Nga thống trị”.

Ông cho biết thêm, cái gọi là sự hồi sinh của nước Nga dưới thời Tổng thống Vladimir Putin là một “mệnh đề sai lầm không tồn tại”. Nga chưa bao giờ thực sự công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia thuộc Liên Xô cũ khác, và do đó họ “thường xuyên vi phạm lãnh thổ và chủ quyền của các quốc gia này”, từ đó gây ra mối đe dọa lớn nhất đối với hòa bình, an ninh và ổn định ở Âu-Á.

Về bài phát biểu của cựu đại sứ Trung Quốc tại Ukraine, nhà bình luận các vấn đề Trung Quốc tại Hoa Kỳ, ông Qin Peng, nói trên kênh YouTube “Qin Peng Time” rằng, phân tích của ông Gao đã cho thấy rõ hơn sự giảo biện trong những lý do của Nga khi xâm lược Ukraine, chẳng hạn như “phi quân sự hóa” và “tiêu diệt chủ nghĩa nazi” ở Ukraine.

Đoạn video về bài phát biểu của ông Gao đã được đăng trên Internet Trung Quốc gây xôn xao dư luận, nhưng đã bị xóa ngay sau đó. Ngày 11/5, kênh truyền thông “Phoenix News Media” của chính quyền Trung Quốc, được đăng ký tại Hồng Kông, đã xuất bản một bài báo tóm tắt nội dung chính của bài phát biểu, được cho là do chính ông Gao biên tập. Bài báo đã đưa đến một cuộc thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội, tuy nhiên ngay sau đó bài báo cũng bị xóa.

Ông Qin đặt vấn đề: “Tại sao chính quyền cộng sản Trung Quốc lại sợ hãi và phải kiểm duyệt bài phát biểu của ông Gao trên toàn bộ mạng Internet? Tôi nghĩ đó là bởi ông ấy khẳng định Nga sẽ thất bại, thêm nữa còn ngầm tuyên bố rằng trật tự quốc tế sẽ được tái cấu trúc, và cả Trung Quốc cộng sản với Nga sẽ bị loại khỏi một số tổ chức quốc tế quan trọng, theo đó ảnh hưởng của họ trên thế giới sẽ suy giảm.”

“Bài phát biểu của ông Gao phần nào cho chính quyền Trung Quốc về cơ bản nhìn nhận theo cách này: Nga sẽ bị đánh bại, vị thế cường quốc của họ sẽ bị suy yếu nghiêm trọng, Ukraine sẽ nghiêng về phương Tây, và địa vị của chế độ Trung Quốc cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng,” ông nói thêm.

“Đó là lý do tại sao gần đây chúng ta nhận thấy chính quyền Trung Quốc đang muốn điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình, bao gồm cả việc mời ngoại trưởng Ukraine trả lời phỏng vấn của hãng truyền thông chính thức Tân Hoa Xã, nói về cuộc xâm lược của Nga. Các kênh truyền thông chính thức của Trung Quốc còn đăng tải các bài báo tích cực về Tổng thống Nga Zelensky, trong khi phát ngôn viên Triệu Lập Kiên cũng thể hiện thái độ tương đối thân thiện với Hoa Kỳ.”

Minh Ngọc (Theo The Epoch Times)