Sau khi Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi rời Đài Loan, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã bắt đầu cuộc tập trận quân sự kéo dài 3 ngày bao vây Đài Loan. Đây là hành động khiêu khích nhất của ĐCSTQ ở eo biển Đài Loan trong nhiều thập kỷ, khiến các chuyến bay và tàu quốc tế bị ảnh hưởng. Một số phải thay đổi lộ trình ban đầu, làm trầm trọng thêm tình trạng khó khăn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngày 9/2/2020, máy bay quân sự Trung Quốc băng qua đường giữa eo biển Đài Loan, máy bay chiến đấu F-16 của Quân đội Quốc gia Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan, bên trái) gấp rút cất cánh giám sát. (Ảnh: Bộ Quốc phòng Đài Loan)

Sau chuyến thăm của bà Pelosi đến Đài Loan, ĐCSTQ thông báo rằng họ sẽ tiến hành “các cuộc tập trận bắn đạn thật” tại 6 khu vực khác nhau của Đài Loan từ trưa thứ Năm (4/8) đến Chủ nhật (7/8) theo giờ địa phương. ĐCSTQ đã khuyến cáo tàu và máy bay không đến gần các khu vực đang tiến hành tập trận.

Các cuộc tập trận quân sự và thời tiết xấu có thể khiến việc vận chuyển hàng hóa bị chậm trễ

Eo biển Đài Loan là tuyến đường vận chuyển trọng điểm, với gần một nửa đội tàu container trên thế giới đi qua trong năm nay. Cuộc diễn tập quân sự đã làm tăng thêm những rắc rối của chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đang bị chao đảo, kể từ khi đại dịch bùng phát đến cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Ngày 4/8, Bloomberg đưa tin, các công ty môi giới tàu ước tính, một số tàu đã phải chuyển hướng tại phía đông của Đài Loan, điều này sẽ gây ra sự chậm trễ khoảng 3 ngày. Việc trì hoãn 3 ngày như vậy không phải hiếm gặp, và có thể không ảnh hưởng lớn, nếu căng thẳng trên eo biển Đài Loan giảm bớt vào tuần tới.

Tuy nhiên, thời tiết khắc nghiệt sắp tới có thể làm trầm trọng thêm rủi ro ở vùng biển eo biển Đài Loan, gây ra sự chậm trễ hơn nữa cho các chuyến tàu. Hiện Thâm Quyến đã công bố cảnh báo xoáy thuận nhiệt đới, cho biết một hệ thống áp suất thấp đã đổ bộ dọc bờ biển huyện Huệ Đông, tỉnh Quảng Đông vào sáng thứ Năm (4/9).

Ít nhất một tàu chở LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) ở miền nam Đài Loan đã chuyển hướng, để tránh các cuộc tập trận quân sự, theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp. Các thương nhân cho biết, một số tàu khác đang giảm tốc độ để tránh các cuộc tập trận. Điều này sẽ gây ra sự chậm trễ nhỏ trong việc giao hàng tới Đài Loan và các quốc gia lân cận khác.

Theo một nhà kinh doanh hàng hóa có trụ sở tại Thượng Hải, một số chuyến hàng nông nghiệp đóng container từ Đông Nam Á đến Trung Quốc đã bị hoãn đến tuần sau để tránh rủi ro, trong khi những chuyến hàng khác không thể dời lại và vẫn đang chờ thông báo từ các hãng tàu.

Bộ trưởng Giao thông Đài Loan, ông Vương Quốc Tài, cho biết Cơ quan Quản lý Cảng biển Đài Loan đã phát thông báo, cảnh báo tàu thuyền tránh các khu vực sẽ diễn ra cuộc tập trận.

18 đường bay quốc tế và ít nhất 650 chuyến bay mỗi ngày ở Đài Loan bị ảnh hưởng

Ông Vương Quốc Tài nói rằng phạm vi tập trận của ĐCSTQ bao gồm hầu hết các vùng thông báo bay (FIR) của Đài Bắc, tổng cộng 18 đường hàng không quốc tế và sự an toàn của ít nhất 650 chuyến bay mỗi ngày bị ảnh hưởng.

Bộ Giao thông Vận tải Đài Loan đã phối hợp với Nhật Bản và Philippines, sử dụng các tuyến đường vận chuyển thay thế, cho phép các chuyến bay quốc tế từ Đài Loan khởi hành, nhưng với thời gian bay dài hơn.

FIR Đài Bắc là nơi duy nhất đi từ Đông Bắc Á sang Đông Nam Á. Hiện tại một số chuyến bay quốc tế buộc phải đi đường vòng. Theo báo cáo của truyền thông Đài Loan, ví dụ, chuyến bay của Asiana Airlines từ Seoul đến Manila, thủ đô của Philippines vào sáng thứ Năm (4/8) lẽ ra sẽ đi về phía nam từ vùng biển phía bắc của Đài Loan, qua vùng biển phía đông. Nhưng vào thứ Năm chuyến bay đã đi qua đảo Ishigaki và Okinawa, nhằm tránh khu diễn tập quân sự ở phía đông Đài Loan.

Asiana Airlines cũng quyết định hủy chuyến bay thẳng từ thành phố Incheon, Hàn Quốc đến Đài Loan vào ngày 5/8. Trong khi đó, Korean Air hủy chuyến bay thẳng đến Đài Loan khởi hành vào ngày 5/8 và 6/8, chuyến bay ngày 7/8 sẽ khởi hành chậm 1 giờ.

Một số hãng hàng không giá rẻ cũng đã thay đổi một số đường bay Đông Nam Á qua Đài Loan, thành bay vòng quanh Trung Quốc Đại Lục hoặc Okinawa của Nhật Bản, thời gian bay có thể tăng thêm 15 phút đến 90 phút.

Sáng thứ Năm (5/8), Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết, quân đội Đài Loan sẽ tiếp tục tăng cường cảnh giác trước các cuộc tập trận bắn đạn thật của quân đội ĐCSTQ. Quân đội các cấp sẽ hoạt động bình thường trong các bãi tập hàng ngày, theo dõi chặt chẽ tình hình của đối phương tại eo biển Đài Loan và các đảo xa xung quanh, và phản ứng một cách thích hợp.

Cục Hàng không Việt Nam (HKVN) vừa yêu cầu các hãng hàng không Vietnam Airlines Vietjet, Bamboo, Pacific và Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) có kế hoạch điều chỉnh đường bay đảm bảo an toàn sau khi nhà chức trách Trung Quốc thiết lập các khu vực nguy hiểm liên quan đến các vùng thông báo bay Taipei, Thượng Hải, Manila.

Từ từ 10:00 ngày 4/8 đến 10:00 ngày 7/8, Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo Airways sẽ thay đổi hàng loạt chuyến bay giữa Việt Nam và khu vực Đông Bắc Á gồm: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Mỹ để tránh bay qua một số khu vực diễn tập quân sự quanh đảo Đài Loan.

Theo tính toán của một hãng bay, ngoài điều chỉnh đường bay, một số chuyến có thể bị chậm khởi hành do nhiều hãng bay cùng điều chỉnh, các chuyến bay phải kéo dài thời gian khiến hãng bay tăng chi phí nhiên liệu.

Bình Minh (t/h)