Hôm thứ Tư (3/8), một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết vào tháng trước, phía Mỹ đã thông báo cho Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị việc Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi có khả năng đến thăm Đài Loan.

Vào tối ngày 2/8/2022, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đã dẫn đầu một phái đoàn đến thăm Đài Loan, từ trái sang phải là ông Từ Hữu Điển, Vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ thuộc Bộ Ngoại giao Đài Loan; ông Ngô Chiêu Nhiếp, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Đài Loan; ông Andy Kim, Dân biểu Mỹ; ông Mark Takano, Dân biểu Mỹ; bà Sandra Oudkirk, Giám đốc Văn phòng AIT Đài Bắc; bà Nancy Pelosi, Chủ tịch Hạ viện Mỹ; ông Gregory Meeks, thành viên Hạ viện Mỹ; ông Raja Krishnamoorthi, thành viên Hạ viện Mỹ; bà Suzan DelBene, thành viên Hạ viện Mỹ. (Nguồn ảnh: Bộ Ngoại giao Đài Loan)

Reuters đưa tin, tại cuộc họp G20 ở Bali, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã thảo luận với ông Vương Nghị về khả năng bà Pelosi thăm Đài Loan, nói rằng chuyến đi như vậy hoàn toàn do bà Pelosi tự quyết định, độc lập với Chính phủ Mỹ.

Hội nghị Ngoại trưởng G20 được tổ chức tại Nusa Dua – Bali – Indonesia vào ngày 7 và 8/7.

Quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với các phóng viên ở Tokyo rằng Bắc Kinh không nên phản ứng thái quá đối với một chuyến đi vừa không bất thường dù cũng chưa có tiền lệ. “Câu hỏi đặt ra là liệu ĐCSTQ có cố gắng sử dụng chuyến đi này như một cái cớ để thực hiện các bước có thể leo thang hoặc có thể tạo ra xung đột theo một cách nào đó hay không”, ông nói.

“ĐCSTQ không nên sử dụng điều này như một cái cớ để tiếp tục những gì họ đã làm là tìm cách thay đổi hiện trạng ở Đài Loan”, quan chức này cho hay. “Nếu có bất kỳ leo thang hoặc khủng hoảng nào sau chuyến thăm của bà ấy, đó sẽ là trách nhiệm của nhà cầm quyền Trung Quốc”.

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi trở thành nhà lãnh đạo chính trị cấp cao nhất của Mỹ thăm Đài Loan kể từ năm 1997.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ đã phản đối mạnh mẽ với Mỹ, nói rằng chuyến thăm của Pelosi đã gây tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan.

Trước khi Pelosi và nhóm của bà đến Đài Loan vào tối thứ Ba (theo thời gian Đài Loan), máy bay chiến đấu của ĐCSTQ đã một lần nữa gây rối Đài Loan. Bộ Quốc phòng ĐCSTQ cho biết quân đội đã vào tình trạng cảnh giác cao độ và sẽ phát động “các hoạt động quân sự có mục tiêu” để đáp lại chuyến thăm của bà Pelosi.

Đồng thời, quân đội ĐCSTQ cũng thông báo rằng bắt đầu từ tối thứ Ba họ sẽ tiến hành các cuộc tập trận chung trên biển và trên không gần Đài Loan và bắn thử tên lửa thông thường ở vùng biển phía đông Đài Loan. Cơ quan truyền thông Tân Hoa xã của ĐCSTQ cho biết, các cuộc tập trận bắn đạn thật và các cuộc tập trận khác sẽ được tổ chức gần Đài Loan từ thứ Năm đến Chủ nhật.

Sau khi bà Pelosi đến Đài Loan, người phát ngôn an ninh quốc gia Nhà Trắng John Kirby cho biết, Mỹ “sẽ không bị đe dọa bởi những lời ngông cuồng từ ĐCSTQ, không có lý do gì để chuyến thăm của bà Pelosi châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng hoặc xung đột”.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ Đài Loan, bảo vệ Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và cởi mở, đồng thời tìm cách duy trì liên lạc với Bắc Kinh”, ông Kirby cho biết trong một cuộc họp ngắn sau đó của Nhà Trắng.

Ông Kirby cho biết, ĐCSTQ có thể “hành động ép buộc kinh tế” đối với Đài Loan, đồng thời nói thêm rằng tác động đối với quan hệ Mỹ-Trung sẽ phụ thuộc vào hành động của Bắc Kinh trong những ngày và tuần tới. Sau khi Pelosi đến Đài Loan, ĐCSTQ tuyên bố ngừng nhập khẩu cam quýt, cá vây tay và cá ngừ đông lạnh từ Đài Loan.

Bà Pelosi tiếp tục chú ý đến nhân quyền ở Trung Quốc

Bà Pelosi rời Đài Loan vào cuối ngày thứ Tư để tiếp tục chuyến công du châu Á. Trước khi đến Đài Loan, bà đã đến thăm Singapore và Malaysia. Hàn Quốc và Nhật Bản cũng nằm trong số những điểm đến trong chuyến đi. Mặc dù chuyến đi đến Đài Loan không công khai trước nhưng vẫn được cộng đồng quốc tế mong đợi và theo dõi.

Sau khi xuống Đài Loan, bà Pelosi đã đăng một bài trên tờ Washington Post ca ngợi cam kết của Đài Loan đối với một chính phủ dân chủ, đồng thời chỉ trích các hành động của ĐCSTQ trong những năm gần đây đã làm gia tăng căng thẳng trên eo biển Đài Loan.

“Chúng tôi không thể đứng yên khi ĐCSTQ bắt đầu đe dọa Đài Loan và chính nền dân chủ”, bà Pelosi nói.

Bà Chủ tịch Hạ viện Mỹ cũng đề cập đến “đàn áp tàn bạo” của ĐCSTQ đối với những người bất đồng chính kiến ​​ở Hồng Kông cũng như cuộc đàn áp đối với người Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi và các dân tộc thiểu số khác mà Mỹ coi là tội diệt chủng.

Pelosi luôn quan tâm đến nhân quyền ở Trung Quốc, vào năm 2018 bà đã công khai bày tỏ ủng hộ những người theo Pháp Luân Công chống lại cuộc bức hại. Trước khi rời Đài Loan, tại Công viên Nhân quyền Jingmei vào chiều thứ Tư, bà Pelosi đã gặp một số người nổi bật đấu tranh dân chủ cho Trung Quốc như Li Mingzhe của tổ chức phi chính phủ bị ĐCSTQ giam giữ trong 5 năm cùng vợ ông là Li Jingyu, nhà hoạt động dân chủ Ngô Nhĩ Khai Hy (Örkesh Dölet), và chủ hiệu sách Causeway Bay Lin Rongji…

Ngoại trưởng Mỹ và Trung Quốc không có kế hoạch gặp nhau ở Campuchia

Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng theo luật của Mỹ thì Mỹ có nghĩa vụ cung cấp cho Đài Loan các phương tiện tự vệ. Đài Loan bác bỏ tuyên bố chủ quyền của ĐCSTQ, nói rằng chỉ người dân Đài Loan mới có thể quyết định tương lai của Đài Loan.

Ngoại trưởng Mỹ Blinken đang trên đường đến Campuchia để tham dự một loạt các cuộc họp sẽ diễn ra tại Diễn đàn Khu vực ASEAN vào thứ Sáu. Diễn đàn Khu vực ASEAN là cuộc họp an ninh của 27 quốc gia bao gồm Mỹ, Vương quốc Anh, Úc, Nhật Bản, Trung Quốc và Nga.

Cuộc họp này do Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) gồm 10 thành viên tổ chức. Mỹ muốn ASEAN thảo luận về cách “duy trì và gia tăng áp lực” đối với quân đội Myanmar để chấm dứt chiến dịch đàn áp những người bất đồng chính kiến ​​của họ.

Được biết không có kế hoạch cho Ngoại trưởng Mỹ và Trung Quốc gặp nhau tại Diễn đàn Khu vực ASEAN ở Campuchia trong tuần này.