Hôm thứ Năm (8/12), Bộ trưởng Quốc Phòng Philippines Delfin Lorenzana, tuyên bố Manila có thể sẽ không cho phép Washington sử dụng quốc gia này như bàn đạp cho các cuộc tuần tra tự do hàng hải ở vùng tranh chấp biển Đông để tránh đối đầu với Trung Quốc.

Ông Lorenzana cho là tàu thuyền, máy bay Mỹ nên sử dụng các căn cứ ở Guam, Okinawa hay bay từ các hàng không mẫu hạm để tuần tra trong vùng biển có tranh chấp. Thời tổng thống Aquino, tàu và máy bay Mỹ thường ngừng ở Philippines trên đường tuần tra ở biển Đông. Nhưng tân tổng thống Duterte, chủ trương xích lại gần Trung Quốc và quay lưng lại với đồng minh lâu đời – đã tỏ ra cứng rắn trên vấn đề này.

Theo bộ trưởng Quốc phòng Philippines, ông Duterte “muốn tránh mọi hành động khiêu khích làm căng thẳng leo thang ở biển Đông”, do đó trước mắt ông sẽ không để Mỹ sử dụng căn cứ ở Philippines. Phía Mỹ chưa bình luận về thông báo này. Trong tháng qua, đô đốc Harry Harris, tư lệnh lực lượng Thái Bình Dương của Mỹ, cho là bất chấp thái độ của ông Duterte, hợp tác quân sự Mỹ Philippines không có gì thay đổi.

Ông Duterte từng tuyên bố bãi bỏ những cam kết với Mỹ trong đó có việc tuần tra chung ở biển Đông mà Bắc Kinh phản đối. Thao diễn quân sự thường niên cũng giảm nhẹ, chỉ tập trung trên những bài tập cứu hộ. Những bài tập bị bỏ vào năm tới đây là loại bài tập đổ bộ nhằm nâng cao năng lực phòng thủ của Philippines.

Mối quan hệ đồng minh 70 năm giữa hai nước rạn nứt nghiêm trọng sau khi Tổng thống Obama chỉ trích cuộc chiến ma tuý khiến hàng ngàn người bị sát hại không xét xử của ông Duterte. Không chỉ “chia tay” Mỹ, Duterte còn hướng Philippines về phía thân Nga và Trung Quốc.

Tuy nhiên Tổng thống Philippines tỏ ra rất hài lòng với Tổng thống tân cử Donald Trump của Mỹ, người sẽ nắm quyền trong hơn một tháng nữa. Quan hệ Mỹ-Phil được dự đoán sẽ có nhiều biến động sau đó. Với chính sách ngoại giao được nhìn nhận là không can thiệp, hiện chưa rõ ràng lập trường của Trump về biển Đông và liệu ông có tăng cường đối nghịch với các hoạt động của Trung Quốc trong khu vực này hay không.

Đức Trí (T/H)

Xem thêm:

Leave a Reply