Vào ngày 4/8, vòng điều trần cuối cùng về vụ dẫn độ bà Mạnh Vãn Châu (Meng Wanzhou) đã được tổ chức tại Tòa án Tối cao British Columbia, Canada. Vòng xét xử cuối cùng dự kiến ​​kết thúc vào ngày 20/8, khi thẩm phán sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về việc có dẫn độ vào mùa thu hay không. Bà Mạnh bị bắt tại sân bay Vancouver vào ngày 1/12/2018, vì bị nghi ngờ vi phạm lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ khi bán các sản phẩm do Mỹ sản xuất đến Iran. Đánh giá từ các bằng chứng hiện tại và thông tin do Bộ Tư pháp Canada công bố, cơ hội để bà Mạnh quay trở lại Trung Quốc là rất mong manh.

mạnh vãn châu
Bà Mạnh Vãn Châu tại một hội nghị tổ chức ở Milan, Italia vào tháng 11/2018 (Ảnh từ Shutterstock)

Ông Trần Quang Thành (Chen Guangcheng), một luật sư nhân quyền nổi tiếng và một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nhân quyền của Đại học Công giáo Hoa Kỳ, tin rằng trong những năm gần đây, khi mà tình hình ở Đại Lục ngày càng xấu đi và các cuộc đấu tranh chính trị ngày càng trở nên gay gắt, thì lá bài Mạnh Vạn Châu có thể dần trở thành lựa chọn thứ yếu của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Riêng phần bà Mạnh có lẽ nên cảm thấy vui mừng, bởi vì nếu bị dẫn độ sang Hoa Kỳ, đó có thể là một điều tốt, còn hơn trở về Đại Lục và không ngừng bị thẩm tra chính trị. Chấp nhận tham gia phiên tòa xét xử tại Hoa Kỳ chắc chắn là sự lựa chọn tốt nhất đối với cá nhân bà Mạnh.

Hồi tưởng lại, sau khi bà Mạnh Vãn Châu bị bắt ở Canada, ĐCSTQ đã dùng hết biện pháp để quấy nhiễu các thủ tục tư pháp của Canada. Nhưng cơ quan tư pháp ở Hoa Kỳ và Canada là hai hệ thống độc lập, rất khó để can thiệp thông qua các biện pháp chính trị. Cho dù là bỏ khía cạnh tư pháp sang một bên, thì nhìn từ góc độ nào, việc dẫn độ phải là chuyện đương nhiên.

Trong vụ bà Mạnh Vãn Châu, việc ĐCSTQ cố gắng can thiệp vào hệ thống tư pháp của Hoa Kỳ và Canada thông qua bộ thủ đoạn trong nước kia chỉ là một hành động tự bôi xấu bản thân. Cho dù đó là những lời lẽ ám chỉ về chính trị, sự thổi phồng của các phương tiện truyền thông đảng hay bắt giữ con tin nước ngoài, về cơ bản, nó không khởi tác dụng gì ngoài việc để cho thiên hạ thấy họ mắt trố ra to bao nhiêu, mặt vênh lên rộng chừng nào. Ngoài ra, bà Mạnh Vãn Châu trên danh nghĩa cũng chỉ là một nữ giám đốc điều hành cấp cao của một doanh nghiệp tư nhân, ĐCSTQ sẽ không tội gì mà phải yêu cầu Tổng thống Mỹ ân xá cho bà?! Nói tóm lại, vụ án bà Mạnh Vãn Châu của ĐCSTQ là một thủ đoạn không hiệu quả và ngớ ngẩn.

Ông Trần Quang Thành (Ảnh: Secretchina)

Luật sư Trần Quang Thành cho biết, về góc độ pháp lý, bằng chứng trong vụ bà Mạnh Vãn Châu là rất rõ ràng. Huawei đã phớt lờ lệnh cấm của Mỹ và sử dụng một công ty vỏ bọc để vận chuyển hàng lậu sang Iran, điều này đã vi phạm nghiêm trọng lệnh cấm quốc tế và phớt lờ các quy tắc thương mại quốc tế. Việc Canada bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu có thể nói là “bắt tận tay, day tận trán”. Khi bắt đầu vụ việc, ĐCSTQ đã cố tình thổi phồng và kích động tuyên truyền thù hận trên phương tiện truyền thông, đem vụ bà Mạnh Vãn Châu nói thành Hoa Kỳ chơi khó Trung Quốc. Trên thực tế, bà Mạnh Vãn Châu và Huawei đã tự mình chơi trò đỏ đen, cố tình phạm pháp, và cuối cùng họ cũng phải chịu sự trừng phạt của pháp luật.

Ngoài ra, hệ thống tư pháp Đại Lục đang thực sự hoạt động như một kẻ côn đồ cho ĐCSTQ. ĐCSTQ muốn bức hại bất cứ ai thì liền nhân danh luật pháp để bức hại. Vụ án Tôn Đại Ngọ (Sun Dawu) gần đây là một ví dụ rất rõ ràng. Nếu muốn bồi thêm tội thì lo gì không tìm ra tội danh. Ỷ vào khả năng kiểm soát hệ thống tư pháp, ĐCSTQ thường xuyên cướp bóc công khai, lợi dụng quyền lực của mình để cướp bóc, lại còn khoác lên mình chiếc áo hợp lý hợp pháp.

Luật sư Trần Quang Thành chỉ ra rằng quá trình xử lý vụ án bà Mạnh Vãn Châu ở Canada sắp đến hồi cuối, có thể nói là một điểm nút quan trọng, nhưng phản ứng của ĐCSTQ đối với việc này đã không còn sung như trước. Từ đó có thể đánh giá rằng ĐCSTQ đối với việc lần này đã dùng hết chiêu bài. Bởi vì ĐCSTQ cũng không có quá nhiều lá bài để chơi, không bắt được người Canada thì lại đi bắt người Mỹ, nhưng nên phải biết rằng số lượng thành viên trong gia đình các quan chức cấp cao của ĐCSTQ ở Hoa Kỳ cũng không ít. Xét theo tình hình hiện tại, chính quyền Biden cũng không dám tùy tiện dùng bà Mạnh Vãn Châu để trao đổi lợi ích với Trung Quốc.

Nhìn lại Đại Lục, chuyên gia Đại Lục Diệp Đàn (Ye Tan) cho rằng ở Canada, một người phụ nữ dũng cảm đang gánh tội cho mọi người. Weibo của bà Diệp kêu gào thay cho bà Mạnh Vãn Châu ngay lập tức bị lật tung. Cũng có thể thấy rằng người dân Đại Lục vô cùng bất mãn với việc ĐCSTQ ràng buộc toàn dân với Huawei và Mạnh Vãn Châu. Là một công ty tư nhân, Huawei lại có thể khiến ĐCSTQ phải ra mặt, đây là điều mà không công ty nào trước đó có thể làm được. Huawei hoàn toàn không phải là một công ty bình thường.

Luật sư Trần Quang Thành nói rằng chỉ riêng việc tìm thấy nhiều hộ chiếu của bà Mạnh Vãn Châu có thể khiến “tiểu phấn hồng” Đại Lục rối loạn tinh thần. Cái gọi là thẩm tra quốc tịch của ĐCSTQ đều là để kiểm tra người dân thường, còn đối với các gia đình quyền thế thực sự, họ hẳn phải có cả xấp giấy loại đó. Giới quyền quý và tầng lớp dân chúng bình thường là sống ở hai thế giới khác biệt. Một số người từng nói rằng tất cả chúng ta đều là Mạnh Vãn Châu, thực tế thì, hầu hết mọi người cả đời cũng không thể mua nổi chiếc túi đeo vai của bà Mạnh. Dùng ngôn ngữ mạng mà nói thì là: Bạn cũng xứng là họ Triệu sao?

ĐCSTQ vốn có truyền thống “tính sổ sau mùa thu”, bà Mạnh Vãn Châu đã ở nước ngoài trong nhiều năm, chắc cũng nắm được điểm này. Nếu bà Mạnh không bị bắt, thì ĐCSTQ vẫn có thể lợi dụng chuỗi lợi ích đằng sau bà. Nhưng giờ đây, sau khi bị bại lộ, ngoại trừ giá trị tuyên truyền ra, thì giá trị lợi dụng của bà Mạnh Vãn Châu cũng không còn là mấy, và bà có thể chết vì chơi “ú òa” khi trở về Trung Quốc. (Ở Trung Quốc thường có hiện tượng chết bất thường trong tù, ví dụ như chơi “ú òa” mà chết). Ít nhất, người ở Hoa Kỳ ít nhất còn có phẩm giá cơ bản, còn việc bị lật đổ ở Đại Lục chỉ là việc trong nháy mắt.

Chân Du, Vision Times

Xem thêm: