Trung Quốc đang tìm kiếm “đồng minh” từ Đông Nam Á sau khi Mỹ, Anh và Úc công bố một Thỏa thuận an ninh mới nhằm chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực.

Liu Jinsong, Vụ trưởng Vụ châu Á của Bộ Ngoại giao Trung Quốc (Ảnh: BNG Trung Quốc)

Liu Jinsong, Vụ trưởng Vụ châu Á của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã tổ chức các cuộc gặp riêng với các đại sứ từ Philippines, Singapore, Thái Lan, Malaysia và Indonesia tại Bắc Kinh trong những ngày gần đây để thảo luận về liên minh AUKUS mới, Bộ cho biết hôm thứ Sáu.

Trong các cuộc họp, ông Liu đã tố cáo AUKUS là tác phẩm của “các nhóm có động cơ địa chính trị và chủng tộc”.

Ông nói với các nhà ngoại giao: “Một số quốc gia đã bất chấp xu hướng thế giới và sự đồng thuận quốc tế bằng cách tham gia vào các liên minh ý thức hệ và quân sự có mục tiêu cao và mang tính độc quyền, áp dụng các tiêu chuẩn kép và làm bất cứ điều gì họ muốn về các vấn đề như không phổ biến vũ khí hạt nhân.”

“Những lời nói và hành động đạo đức giả, phản trắc như vậy không chỉ phá hoại Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân ở Đông Nam Á mà còn có thể thúc đẩy các cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực, tạo ra căng thẳng và gây chia rẽ.”

Theo thỏa thuận liên minh mới, Úc có thể mua lại công nghệ tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân từ Mỹ để đóng các tàu có thể triển khai đến Biển Đông hoặc eo biển Đài Loan – một diễn biến mà giới quan sát cho rằng sẽ củng cố đáng kể chiến lược ngăn chặn của Mỹ đối với Trung Quốc.

AUKUS cũng đánh dấu sự thay đổi chiến lược của Úc, quốc gia từ lâu đã cố gắng cân bằng quan hệ an ninh với Mỹ và quan hệ kinh tế với Trung Quốc.

Cho đến nay, phản ứng đối với mối quan hệ đối tác mới vẫn còn lẫn lộn ở Đông Nam Á – khu vực đã đang nổi lên như một đấu trường cạnh tranh chính giữa Trung Quốc và Mỹ.

Trong số 10 thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Singapore và Philippines phản ứng tích cực về AUKUS, trong khi Indonesia và Malaysia bày tỏ lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang có thể xảy ra trong khu vực.

Việt Nam, nước chỉ trích mạnh mẽ nhất các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, tỏ ra thận trọng, nói rằng sẽ theo dõi tình hình đồng thời kêu gọi tất cả các nước đảm bảo “hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển” trong khu vực.

Các thành viên ASEAN khác, bao gồm Thái Lan, Brunei, Campuchia, Lào và Myanmar, vẫn chưa xác định lập trường của họ.

Aaron Rabena, một nhà nghiên cứu của Tổ chức tư vấn Con đường Tiến bộ Châu Á – Thái Bình Dương có trụ sở tại Manila, lưu ý rằng Trung Quốc có thể sử dụng đòn bẩy kinh tế để đảm bảo các nước láng giềng Đông Nam Á không noi gương Úc, tờ SCMP báo cáo.

Ông nói: “Vì vậy, lợi ích tốt nhất của Trung Quốc sẽ là đảm bảo rằng các nước trong khu vực sẽ không đứng về phía nào ngay cả khi chỉ là một biểu hiện của sự ủng hộ chính trị, bởi vì sự ủng hộ chính trị cuối cùng có thể dẫn đến hợp tác chính trị và chiến lược”.

“Trung Quốc có thể thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế hoặc các sáng kiến ​​để đảm bảo rằng các nước có liên quan trong khu vực … không liên kết với một liên minh chống Trung Quốc,” ông nói, theo SCMP.

Lê Vy

Xem thêm: