Tạp chí Phố Wall (Wall Street Journal – WSJ) thuộc Tập đoàn News Corp của tỷ phú Rupert Murdoch hiện đã cấm phóng viên của tờ này sử dụng thuật ngữ “người nhập cư bất hợp pháp” (illegal immigrant) và “bất hợp pháp” (illegal) để đề cập tới người nước ngoài sống bất hợp pháp tại Mỹ.

Trụ sở tờ Wall Street Journal tại Thành phố New York, Mỹ. (Ảnh: spatuletail/ShutterStock)

Tuần này, trong bản cập nhật nguyên tắc biên tập, WSJ tuyên bố rằng mặc dù tòa soạn sẽ cho phép các phóng viên tiếp tục sử dụng thuật ngữ “nhập cư bất hợp pháp” (illegal immigration) để mô tả về tiến trình những người nước ngoài đang đến và ở lại Mỹ bất hợp pháp, nhưng sẽ không còn cho phép các phóng viên gọi các cá nhân là “bất hợp pháp” (illegal) hoặc “người nhập cư bất hợp pháp” (illegal immigrant). WSJ lý giải rằng họ đưa ra cập nhật nguyên tắc biên tập như vậy là nhằm nỗ lực chấm dứt “gắn nhãn [xấu] mọi người”.

Các sửa đổi về nguyên tắc biên tập của WSJ mới nhất có đoạn viết như sau:

Nhập cư bất hợp pháp (illegal immigration) mô tả các hành động của những người băng qua biên giới bất hợp pháp hoặc ở lại một nước sau khi quyền ở lại hợp pháp của họ đã hết lạn. Sử dụng từ bất hợp pháp (illegal) chỉ để đề cập tới một hành động, không nhắm tới một người hoặc một nhóm người: dùng từ ‘nhập cư bất hợp pháp’ (illegal immigration) thì được, nhưng không được dùng từ ‘[những] người nhập cư bất hợp pháp’ (illegal immigrant[s]). Khi mô tả nhiều người nhập cư, sử dụng các cụm từ thay thế như ‘những người nhập cư vào đất nước này bất hợp pháp… những người sống trong nước Mỹ phi pháp hoặc không đúng luật…’ Khi cần, cụm từ ‘thiếu địa vị hợp pháp vĩnh viễn’ là cách dùng nhanh chính xác để đề cập cho cả những người ở trong nước [Mỹ] bất hợp pháp và những người có vị thế được bảo vệ khiến họ không bị trục xuất.

Nhập cư bất hợp pháp là vấn đề hết sức phức tạp nên phải được đưa tin chính xác và nhạy bén, không được nói về các khía cạnh hoặc viện đến những nhãn miệt thị hoặc cần phải dùng cách nói uyển ngữ để tránh gọi những hành động vi phạm luật nhập cư là ‘bất hợp pháp’. Khi dùng từ ‘nhập cư bất hợp pháp’ với ý nói về tiến trình hoặc vấn đề là chấp nhận được, [ví dụ viết]: Tổng thống Donald Trump khi đó đã làm cho nhập cư bất hợp pháp trở thành trọng tâm của chính quyền ông. Nhưng những cụm từ thường được sử dụng tại Hoa Kỳ như ‘những người nhập cư bất hợp pháp, những người nhập cư không giấy tờ, những người nhập cư không được chấp nhận, những người nước ngoài bất hợp pháp’ (illegal immigrants, undocumented immigrants, unauthorized immigrants, illegal aliens) đã trở nên chính trị hóa hoặc thiếu chính xác.

WSJ hiện nay là hãng truyền thông mới nhất ra quy định cấm sử dụng các thuật ngữ chính xác mô tả về những người nước ngoài sống bất hợp pháp tại Mỹ. Năm 2013, tờ Breitbart News đưa tin, hãng tin AP đã cấm phóng viên của họ sử dụng thuật ngữ “người nhập cư bất hợp pháp” và “bất hợp pháp” để mô tả về những người nước ngoài ở Mỹ bất hợp pháp.

Gần đây, chính quyền của Tổng thống Joe Biden đã cấm sử dụng những thuật ngữ “người nước ngoài bất hợp pháp” (illegal alien) và “đồng hóa” (assimilation) và thay vào đó đã gọi tất cả những người nước ngoài sống ở Mỹ là “những người nước ngoài” (noncitizens) và “những người nước ngoài không giấy tờ”.

Một số đảng viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện do Đảng Dân chủ chiếm đa số hồi tháng Một đã đệ trình một dự luật nhằm cấm sử dụng thuật ngữ “người nước ngoài bất hợp pháp” (illegal alien) và “người nước ngoài” (alien) trong các tài liệu và văn bản luật liên bang.

Từ “người nước ngoài bất hợp pháp” (illegal alien) vốn dùng để gọi những người nước ngoài sống bất hợp pháp tại Mỹ đã được luật hóa trong luật liên bang năm 1986 bằng Đạo luật Cải cách và Kiểm soát Nhập cư và thuật ngữ “người nước ngoài” (alien) thường xuyên được dùng để đề cập đến người nước ngoài (noncitizens) hoặc những người không phải người Mỹ (non-U.S. nationals) trong các tài liệu luật pháp liên bang.

Tuy nhiên, thuật ngữ “không giấy tờ” (undocumented) cũng dùng để mô tả những người nước ngoài bất hợp pháp đã giả thiết không đúng rằng tất cả những người nước ngoài bất hợp pháp là những người không bị chính phủ liên bang phát hiện. Trái lại, có nhiều người nước ngoài bất hợp pháp đã từng có giấy tờ khi nhập cảnh vào Mỹ và họ đã không rời đi khi thị thực hết hạn hoặc họ là những người nhận đặc cách ở lại theo chương trình DACA (Bảo vệ Trẻ em vào Mỹ không có giấy tờ).

Đức Thiện (Theo Breitbart News)

Xem thêm: