Giải “Cây bút vàng Tự do báo chí” của Hiệp hội Xuất và Báo chí thế giới năm nay được trao cho người sáng lập Next Digital – ông Lê Trí Anh (Jimmy Lai) và nhân viên của Apple Daily, để biểu dương tinh thần hy sinh bảo vệ tự do báo chí của họ.

Ngày 24/6/2021, tờ Appple Daily Hồng Kông xuất bản báo giấy cuối cùng, tại một sạp báo ở Mongkok, người dân đã xếp hàng từ sáng sớm để mua báo. (Ảnh: Song Bilong / Epoch Times).

Trong một tuyên bố hôm thứ Tư (ngày 1/12) công bố những người nhận được Giải thưởng Cây bút Vàng năm 2021, Hiệp hội Báo chí và Xuất bản Thế giới đã ca ngợi ông Lê Trí Anh là “một nhà phê bình thẳng thắn đối với Hồng Kông dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh và là một người mạnh mẽ ủng hộ phong trào dân chủ”.

Tờ Apple Daily do được ông Lê Trí Anh sáng lập là một trong những tờ báo tiếng Trung được chào đón nhất ở Hồng Kông, với số lượng phát hành 86.000 bản. Từ việc công khai ủng hộ phong trào dân chủ năm 1989, đến ủng hộ Phong trào Ô dù vào năm 2014 và phong trào Phản đối Dự luật Dẫn độ năm 2019, Apple Daily đã bị chính quyền cáo buộc liên quan đến “vi phạm Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông” và tài sản của tòa soạn bị đóng băng. Tháng 6 năm nay, tờ báo này ngừng xuất bản tại Hồng Kông.

Ông Warren Fernandez, chủ tịch Diễn đàn Biên tập viên Thế giới, nói rằng Giải thưởng Cây bút vàng Tự do năm nay nêu bật “nỗi sợ hãi và thách thức” đối với những hạn chế ngày càng nhiều mà các nhà báo Hồng Kông phải đối mặt.

“Nhà xuất bản của Apple Daily đã bị bỏ tù, tổng biên tập và các đồng nghiệp cấp quản lý của ông cũng bị bắt, tòa soạn bị đóng cửa và tờ báo cũng bị đình bản. Giải thưởng Cây bút vàng năm 2021 ghi nhận và phản ánh những vấn đề trên,” ông cho biết.

Ông Lê Trí Anh từ thời thiếu niên đã vượt biên từ Quảng Đông đến Hồng Kông, năm 1990 ông sáng lập Công ty TNHH Next Digital, mở rộng từ báo và tạp chí giấy sang các phương tiện truyền thông điện tử và truyền hình. Trong cuộc khảo sát về mức độ tín nhiệm của truyền thông của Đại học Trung văn Hồng Kông năm 2019, Apple Daily Hồng Kông xếp thứ 3.

Ông Lê Sùng Ân (Sebastien Lai, con trai của ông Lê Trí Anh) đại diện nhân giải, nói rằng cùng với việc Apple Daily đình bản và tự do báo chí ở Hồng Kông đang tiếp tục bị đàn áp , “sẽ ngày càng có ít người tỏa sáng trong bóng tối”. 

Hồng Kông từng là trung tâm tin tức châu Á hoặc trụ sở tại châu Á của nhiều kênh truyền thông quốc tế, nhưng quyền tự do báo chí đã giảm nhanh chóng trong những năm gần đây khi Bắc Kinh tăng cường kiểm soát đối với Hồng Kông. Tổ chức “Phóng viên không biên giới” xếp Hồng Kông thứ 80 trong Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới năm 2021. Tổ chức này cho rằng Luật An ninh Quốc gia của Bắc Kinh là mối đe dọa lớn nhất đối với sự an toàn của các nhà báo.

“Giải thưởng Cây bút vàng tự do báo chí” được thành lập năm 1961, hàng năm giải thưởng này được trao cho những người có đóng góp xuất sắc trong việc bảo vệ và ủng hộ tự do báo chí.

Trước đó, Giải Cây bút vàng bao được trao cho những người trong giới truyền thông như: nhà báo Ả Rập Xê út Jamal Kashoggi, người bị ám sát tại lãnh sự quán Ả Rập Xê út ở Stambul vào năm 2018 vì chỉ trích chính phủ Ả Rập Xê út; nhà báo Philippines Maria Ressa và người đồng đoạt giải Nobel Hòa bình năm nay – nhà báo Nga nổi tiếng Dmitry Muratov.

Hôm 19/11, ông Lê Trí Anh cũng đã nhận được giải thưởng thường niên “Giải thưởng Tự do báo chí Gwen Ifill” năm 2021. Ông Lê Sùng Ân, con trai ông Lê Trí Anh, nói tại buổi lễ rằng bố ông rất vinh hạnh có thể nhận được giải thưởng này. Ông Lê Trí Anh bị giam giữ vào cuối năm 2020, đến nay đã gần một năm và dự kiến sẽ trải qua sinh nhật lần thứ 74 của mình trong tù vào tháng 12 này.

Trí Đạt (t/h)

Xem thêm: