Những người đàn ông trên đảo Taquile phải làm ra chiếc mũ len mà đổ nước vào cũng không bị nhỏ giọt thì mới được lòng bố vợ tương lai.

Taquile là một hòn đảo nhỏ nằm bên hồ Titicaca, Peru. Nơi đây nổi tiếng với một số mặt hàng dệt may chất lượng tốt nhất của Peru. Tuy nhiên, ít ai biết rằng những món đồ thủ công phức tạp đó được làm bởi bàn tay nam giới. Công việc đan lát bằng tay là một truyền thống đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phân cấp xã hội phức tạp của Taquile trong hơn 500 năm. 

Năm 2005, hàng đan thủ công của Taquile đã được UNESCO vinh danh là Kiệt tác Di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại. Đối với Taquileños (cách gọi những người đàn ông ở Taquile), đan len là kỹ năng phức tạp và sáng tạo đòi hỏi sự trau dồi nghiêm túc để họ thể hiện giá trị của bản thân với cộng đồng.

đàn ông lấy vợ
(Ảnh: Milton Rodriguez/Shutterstock)

Tất cả nam giới ở Taquile đều phải mặc “đồng phục” đan len mà phần quan trọng nhất là chiếc chullo – một chiếc mũ mềm, lớn, đội cao trên đầu. Chức năng chính của chiếc mũ là thể hiện tình trạng hôn nhân hay độc thân của một người đàn ông (mũ màu đỏ và trắng là độc thân, mũ màu đỏ / hồng nghĩa là đã kết hôn), nhưng nó cũng đại diện cho một số ý nghĩa khác phức tạp hơn, chẳng hạn như khát vọng và ước mơ của người đàn ông (thể hiện trong những họa tiết nhỏ, phức tạp ở phần đế mũ). Tùy thuộc vào cách đội mà chiếc mũ chullo còn thể hiện cảm xúc của người sử dụng. Ví dụ như phần quả bông của mũ đặt phía bên phải cho thấy người đội đang hạnh phúc, còn nếu nó nằm phía bên trái thì nghĩa là anh ta đang lo lắng hoặc buồn bã.

Chiếc mũ chullo đóng một vai trò đặc biệt quan trọng khi một người đàn ông muốn kết hôn với một người phụ nữ. Cho dù họ có nhiều phẩm chất tốt đẹp đến đâu thì điều đầu tiên nhà gái nhìn vào vẫn là khả năng đan. Để chứng minh, người đàn ông sẽ uống nước đựng trong chiếc mũ chullo đẹp nhất của mình trước mặt bố vợ tương lai. Nếu nước không nhỏ qua mũ nghĩa là anh ta có khả năng đan lát rất tài tình, một điểm cộng lớn khi đi hỏi vợ.

Khi lên 8 tuổi, các bé trai sẽ bắt đầu học đan và tiếp tục đan vài giờ mỗi ngày trong suốt phần đời còn lại của mình. Các em phải học nhuần nhuyễn kỹ năng này thì mới lấy được vợ (hôn nhân được coi là giai đoạn quan trọng nhất trong cuộc đời của một người Taquileño).

Trong khi người đàn ông tập trung vào đan lát, người phụ nữ lại đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên những khuôn mẫu xã hội phức tạp của Taquile. Họ phụ trách quay và nhuộm sợi để làm thành len. Đồng phục của phụ nữ gồm áo len đỏ và mũ len đen (mũ trùm đầu). Nhờ thuốc nhuộm tự nhiên làm từ rau và khoáng chất được tìm thấy trên đảo mà len của họ sẽ có nhiều màu sắc đa dạng.

(Ảnh: May_Lana/Shutterstock)

Ngay từ khi còn nhỏ, phụ nữ đã được dạy cách dệt trên khung dệt cổ truyền làm từ gỗ, dây và xương. Họ sẽ làm ra những chiếc chumpi (giống như thắt lưng) và tất cả đàn ông trong cộng đồng đều sẽ phải đeo chúng.

Khi kết hôn, đàn ông phải chứng minh kỹ năng đan lát bằng chiếc chullo thì phụ nữ phải đáp lễ cho chồng tương lai 2 chiếc chupi. Chiếc đầu tiên được làm từ tóc của chính cô dâu tương lai. Chupi tóc sẽ trở thành lớp dưới cùng cho chiếc chupi thứ hai, phức tạp hơn, được dệt từ len cừu hoặc len alpaca nhiều màu sắc. Trên chiếc thắt lưng thứ hai, người phụ nữ sẽ dệt lên đó những ước mơ tương lai của mình về cuộc hôn nhân. Ví dụ như hình ảnh gia đình đông con và khỏe mạnh, những mảnh đất màu mỡ thuận lợi cho mùa màng hay một ngôi nhà thoải mái. Chiếc thắt lưng hứa hôn luôn có 12 hình ảnh tượng trưng cho cả năm sung túc.

Xem hình ảnh những người đàn ông Taquileños đan mũ tại đây.

Minh Khuê (Theo The Culture Trip)

Xem thêm: