Tại phiên họp lần thứ VIII xét duyệt hồ sơ ứng viên Giáo sư (GS), Phó Giáo sư (PGS) năm 2021, Hội đồng GS Nhà nước bỏ phiếu tín nhiệm đạt chuẩn cho 405 ứng viên.

Ngày 19/1/2021, tại Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam đã diễn ra Lễ công bố và trao Quyết định bổ nhiệm chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư năm 2020 cho các nhà giáo đang công tác tại Viện. (Ảnh: itt.vast.vn)

Năm 2021, cả nước có 27/28 ngành/liên ngành có ứng viên gửi hồ sơ xét công nhận GS, PGS. Ngành Văn học là ngành duy nhất không có ứng viên ở cả hai vị trí GS và PGS.

Do ngành Khoa học An ninh và Khoa học Quốc phòng có đặc thù riêng nên hồ sơ của các ứng viên ở hai ngành này không được công khai từ cấp cơ sở, cấp Hội đồng GS ngành.

Kết quả từ vòng Hội đồng GS cơ sở của 25 ngành dân sự có 451 ứng viên GS, PGS được xét duyệt. Lên đến Hội đồng GS ngành/liên ngành, con số này đã giảm còn 373 ứng viên GS, PGS.

Sau khi Hội đồng GS ngành/liên ngành công khai danh sách ứng viên, đã có 1 ứng viên GS của liên ngành Triết học – Xã hội học và Chính trị xin rút hồ sơ vì ngại những lùm xùm liên quan đến bài báo khoa học đăng trên tạp chí uy tín.

Như vậy, ở 25 Hội đồng GS ngành/liên ngành dân sự, có 372 ứng viên GS, PGS đủ tiêu chuẩn để Hội đồng GS Nhà nước xem xét bỏ phiếu tín nhiệm.

Cùng với đó, hai Hội đồng GS ngành Khoa học Quốc phòng và Khoa học An ninh có 41 ứng viên GS, PGS đủ tiêu chuẩn để Hội đồng GS Nhà nước xem xét bỏ phiếu tín nhiệm.

Như vậy, tổng số ứng viên GS, PGS được 27 Hội đồng GS ngành, liên ngành thông qua năm 2021 là 413 người.

Tại phiên họp của Hội đồng GS Nhà nước diễn ra ngày 12/3, có 405/413 ứng viên GS, PGS được bỏ phiếu tín nhiệm thông qua đạt 98%.

Trong đó có 42/43 ứng viên GS (đạt tỷ lệ trên 97%) và 363/372 (trên 97,5%) ứng viên PGS được bỏ phiếu tín nhiệm Danh sách các ứng viên này sẽ được công khai theo quy định trong vòng 15 ngày trên website của Hội đồng GS Nhà nước.

Hồi năm 2020, Việt Nam có 339 ứng viên GS, PGS đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS.

Trước đó, báo Dân Trí phản ánh trong việc xét ứng viên GS, PGS năm nay, Hội đồng GS Nhà nước đã nhận được ý kiến phản ánh, kiến nghị về một số ứng viên GS, PGS đăng bài báo trên tạp chí mạo danh và tạp chí săn mồi đã được cảnh báo trước đó.

Cụ thể, theo phản ánh, một số ứng viên GS, PGS ngành kinh tế về chất lượng bài báo rất thấp kém, liên tục đăng bài trên các tạp chí săn mồi của nhà xuất bản săn mồi (predator).

Trong những tạp chí này, có nhiều tạp chí đã bị loại khỏi danh mục ISI, Scopus. Các tạp chí thuộc hiện tượng này thường có những đặc điểm như sau: Là tạp chí dạng mở OPEN ACCESS (không thu phí người đọc, chỉ thu phí cao đối với người đăng. Bài đăng có thể được tải miễn phí dễ dàng); Không thu phí nộp bài để thu hút người gửi bài nhưng lại thu phí đăng bài cao để lấy tiền; Thuộc danh mục scopus nhưng thuộc diện Q4 (thấp nhất trong các Q) và thường có chỉ số H index rất thấp (dưới 10); Đăng bài rất dễ dàng, chỉ cần nộp tiền là đăng, không xét duyệt hoặc xét duyệt rất qua loa.

Nếu loại bỏ các công trình không uy tín ra khỏi hồ sơ, nhiều ứng viên sẽ không còn đạt đủ điều kiện cơ bản để xin công nhận chức danh GS, PGS.

Hội đồng GS Nhà nước đã yêu cầu các Hội đồng GS ngành/ liên ngành xác minh lại các thông tin ứng viên bị phản ánh, đồng thời có báo cáo giải trình chi tiết từng nội dung tới Hội đồng GS nhà nước.

Một số ứng viên ngành kinh tế sau khi bị diễn đàn Liêm chính khoa học phản ánh về những “lùm xùm” bài báo, Hội đồng GS ngành kinh tế đã thẩm tra lại và Hội đồng GS nhà nước họp xét đều công nhận đạt tiêu chuẩn GS, PGS năm 2021.

Minh Long