Ngày 22/1/2021, Thường ủy Nhân đại toàn quốc Trung Quốc khóa 13 đã thông qua dự thảo “Luật Hải cảnh” (Luật Cảnh sát biển). Luật này chỉ rõ rằng phía Trung Quốc có thể nổ súng vào tàu thuyền nước ngoài trong trường hợp cần thiết. 

Tàu Trung Quốc trên biển Đông (Ảnh: Camera chiến đấu của Hải quân Hoa Kỳ do Chuyên gia Truyền thông Công chúng Ace Rheaume đăng tải)

Điều 43 của Luật Hải cảnh quy định rằng, nếu tàu thuyền nước ngoài tiến vào khu vực biển thuộc quản hạt của Trung Quốc hoặc tham gia vào hoạt động sản xuất phi pháp, không tuân theo chỉ lệnh dừng tàu hoặc từ chối cho hải cảnh Trung Quốc lên tàu kiểm tra, sau khi cảnh báo không có hiệu quả, nhân viên hải cảnh có thể sử dụng vũ khí. 

Khi được truyền thông Nhật Bản hỏi về việc Trung Quốc liệu có phải đang tăng cường hoạt động hải cảnh tại khu vực Biển Hoa Đông hay không, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết, bộ luật này giúp cho hải cảnh Trung Quốc duy hộ trật tự một cách hiệu quả trên biển. Bà Hoa còn nhấn mạnh, Đảo Điếu Ngư và các đảo phụ thuộc khác (Nhật Bản gọi là Quần đảo Senkaku) là lãnh thổ cố hữu của Trung Quốc, phía Trung Quốc sẽ duy hộ chủ quyền lãnh thổ cùng quyền và lợi ích trên biển của mình.

Hãng Thông tấn Trung ương Đài Loan (CNA) trích dẫn phân tích của Kyodo News cho biết, luật mới này thể hiện việc Trung Quốc có thể kiểm tra các tàu đánh cá Nhật Bản hoặc xua đuổi các tàu tuần tra bảo vệ hàng hải trong vùng biển thuộc Quần đảo Senkaku. Qua luật này, Trung Quốc nêu bật “quyền quản hạt” mà họ đòi chủ quyền, các hành động sẽ trở nên gay gắt hơn. Hơn nữa, do hải cảnh Trung Quốc được ủy quyền sử dụng máy bay chở vũ khí, nên việc đối đầu trên không ở khu vực Quần đảo Senkaku cũng có thể trở nên căng thẳng.

Theo báo cáo, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã nhấn mạnh trong cuộc họp báo ngày 22/1 rằng ông đã chuyển đến phía Trung Quốc những quan ngại và lo ngại của mình về “Luật Hải cảnh”. 

Chính phủ Nhật Bản gần đây nhiều lần kháng nghị hải cảnh Trung Quốc đi vào khu vực biển gần Quần đảo Senkaku và xua đuổi tàu cá của Nhật Bản. Phía Nhật Bản lo lắng, ngư dân Nhật Bản và tàu tuần tra của Lực lượng phòng vệ Nhật Bản có thể trở thành đối tượng của Luật Hải cảnh Trung Quốc.

Luật mới của Trung Quốc cũng được cho sẽ gây ra mối đe dọa hiện hữu cho các tàu thuyền trong khu vực tranh chấp trên biển Đông. Theo SCMP, ông Carl Thayer – giáo sư đại học New South Wales của Úc cảnh báo rằng các tàu thuyền đánh cá Việt Nam tại khu vực này, đặc biệt ở gần quần đảo Hoàng Sa – nơi Trung Quốc tuyên bố chủ quyền phi pháp, có thể gặp nguy hiểm.

Trí Đạt (t/h)

Xem thêm: