Nhiều kênh truyền thông lớn ở Hồng Kông khi đưa tin về chuyến thăm của bà Pelosi đến Đài Loan, đã không dùng từ “tổng thống” khi đề cập đến bà Thái Anh Văn, mà chỉ nói trống họ tên không có chức vụ. “Thủ phạm” châm ngòi cho vụ việc này được cho là Văn phòng liên lạc Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn. (Ảnh: Phủ Tổng thống)

Kể từ khi thực thi “Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông”, cái gọi là “chủ nghĩa yêu nước” trở nên phổ biến, khiến hệ tư tưởng của Hồng Kông nhanh chóng “tả khuynh”. Vào tháng Bảy năm ngoái, Đài Truyền hình Hồng Kông (RTHK), một đài phát thanh công cộng thuộc sở hữu của chính quyền Hồng Kông, đã bị những người ủng hộ ĐCSTQ phàn nàn, nói rằng RTHK đã gọi bà Thái Anh Văn là “tổng thống” trong các chương trình thời sự, và chất vấn rằng cách làm này của RTHK đã vi phạm nguyên tắc “một Trung Quốc”. Một tuần sau, RTHK đưa ra thông báo nội bộ cho các nhân viên, yêu cầu mỗi chương trình đề cập đến bà Thái Anh Văn đều phải dùng là “nhà lãnh đạo của khu vực / chính quyền Đài Loan” thay vì “Tổng thống Đài Loan“. Ngoài điều này, có nhiều từ khác cũng trở thành điều cấm kỵ.

RTHK đã nêu rõ trong Chỉ dẫn về Nguyên tắc biên tập rằng khi đề cập đến Đài Loan, các từ như “quốc gia”, “Trung Hoa Dân Quốc”, “Quốc lập” và “Viện hành chính”, v.v, đều nhất loại “không được sử dụng“. Trong mọi trường hợp, đều không được coi Đài Loan là một quốc gia có chủ quyền.

Ngoài ra, chỉ dẫn cũng nêu rõ rằng “Chính phủ Đài Loan” cần được thay thế bằng “chính quyền Đài Loan” và dùng các cụm từ như “cơ quan hành chính Đài Loan, cơ quan quản lý hành chính Đài Loan” để thay thế “Viện hành chính”, để thể hiện nguyên tắc “một Trung Quốc”. Đồng thời, nhân viên của RTHK cũng không được sử dụng ảnh quốc kỳ Đài Loan và phủ Tổng thống Đài Loan.

Theo truyền thông Hồng Kông ReNews, trong chuyến thăm của bà Pelosi đến Đài Loan lần này, cơ quan của ĐCSTQ tại Hồng Kông – Văn phòng Liên lạc Trung ương, đã đưa ra một thông báo cảnh báo các phương tiện truyền thông lớn tránh đề cập đến chức danh “tổng thống” của bà Thái Anh Văn.

ReNews phát hiện bản tin của 3 đài truyền hình lớn ở Hồng Kông như Cable News Hong Kong, vẫn nhắc đến “Tổng thống Thái Anh Văn” trong bản tin ngày 2/8, nhưng đến ngày 3/8, tất cả các bản tin trên các đài truyền hình này đều viết thành “Thái Anh Văn”.

TVB News cũng gặp trường hợp tương tự. Trong bài phát biểu của bà Thái Anh Văn phát sóng ngày 3/8, “bảng tên” chỉ hiển thị “Thái Anh Văn”, và bản thảo cũng gọi trực tiếp tên “Thái Anh Văn” trong suốt toàn bộ quá trình phát sóng. Một đài phát thanh khác là NOW News vẫn viết “Tổng thống Thái Anh Văn” trong báo cáo của mình vào ngày 1/8, nhưng đến ngày 2/8 thì đổi thành “Thái Anh Văn”

Bản tin của một số tờ báo cũng có trường hợp tương tự. Tờ Tinh Đảo Nhật Báo (Sing Tao Daily) trong bản tin ngày 31/7 gọi là “Tổng thống Thái Anh Văn”, nhưng trong bản tin tối ngày 2/8 và chỉ nhắc đến “Thái Anh Văn” không kèm chức vụ; tờ Nhật báo Kinh tế Hồng Kông (HKET) ngày 2/8 vẫn viết “Tổng thống Thái Anh Văn”, nhưng đến ngày 3/8, nó hoàn toàn được đổi thành “lãnh đạo khu vực Đài Loan”.

Trong khi đó, Đài truyền hình Hồng Kông (RTHK), từng bị yêu cầu gọi bà Thái Anh Văn là “nhà lãnh đạo của khu vực / chính quyền Đài Loan”, đã không đưa tin về chuyến thăm của bà Pelosi tới Đài Loan và cuộc gặp với bà Thái Anh Văn, chỉ đăng lại những tuyên bố lên án về chuyến thăm của Bắc Kinh và chính quyền Hồng Kông.