Sau khi các nước phương Tây do Mỹ dẫn đầu áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga vì xâm lược Ukraine, Nga đã quay sang mua nguyên liệu chiến lược từ Trung Quốc, một trong những mặt hàng đáng chú ý là nhôm oxide (a-lu-min).

Dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 20/4 cho thấy xuất khẩu nhôm oxide của Trung Quốc sang Nga trong quý đầu tiên đã tăng lên 12.955 tấn. (Ảnh minh họa: Patrick Foto/ Shutterstock)

Xuất khẩu nhôm oxide của Trung Quốc sang Nga tăng đột biến

Theo dữ liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố vào ngày 20/4, tháng Ba năm nay xuất khẩu nhôm oxide của Trung Quốc sang Nga đạt 9.949 tấn, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ có 104,5 tấn, như vậy mức tăng tới 95 lần. Tính tổng cả quý đầu tiên năm nay, xuất khẩu nhôm oxide của Trung Quốc sang Nga đã tăng lên 12.955 tấn.

Dù vậy xuất khẩu nhôm oxide của Trung Quốc sang Nga vẫn rất nhỏ nếu theo sản lượng nhôm oxide của Trung Quốc đạt trên 6 triệu tấn mỗi tháng.

Do xâm lược Ukraine nên Nga đã phải chịu các biện pháp trừng phạt chưa từng thấy của các nước phương Tây, trong đó chuỗi cung ứng nhôm oxide truyền thống của nước này cũng bị cắt đứt. Tờ báo Mỹ Wall Street Journal đưa tin, ngày 20/3 Chính phủ Úc thông báo sẽ mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Nga, theo đó lệnh cấm xuất khẩu quặng và nhôm oxide nhôm từ Úc sang Nga sẽ có hiệu lực ngay lập tức. Chính phủ Úc sẽ làm việc với các công ty xuất khẩu quặng nhôm và nhôm oxide trong nước để tìm thị trường mới nhằm giảm tác động tiêu cực của lệnh cấm này.

Theo chính phủ Úc, nhôm là nguyên liệu thô quan trọng cho ngành công nghiệp quân sự, và nhôm oxide nhập khẩu từ Úc chiếm khoảng 20% ​​thị phần nội địa của Nga. Nhôm được sản xuất trong nước tại Nga được sử dụng trong các ngành công nghiệp như hàng không vũ trụ, máy móc, ô tô, xây dựng và đóng gói.

Úc là nước lớn của thế giới trong ngành công nghiệp khai khoáng, trong năm 2021 tổng giá trị xuất khẩu các sản phẩm như bauxit, nhôm và nhôm oxide của Úc đạt khoảng 10,2 tỷ USD.

Liên quan vấn đề này, vào ngày 21/3 tập đoàn khổng lồ Rusal (United Company RUSAL) của Nga đã đưa ra thông báo về lệnh cấm xuất khẩu của Úc, theo đó Công ty Rusal lưu ý rằng vào ngày 20/3/2022 Chính phủ Úc đã cấm ngay lập tức việc xuất khẩu sang Nga nhôm oxide và quặng nhôm, bao gồm cả bauxite; công ty Rusal hiện đang đánh giá tác động của các sự kiện trên và sẽ thông báo thêm khi cần. Cổ đông và nhà đầu tư nên thận trọng khi giao dịch cổ phiếu và các chứng khoán khác của Công ty Rusal. 

Bắc Kinh đối mặt thách thức khi cung cấp cho Nga

Tờ U.S. News & World Report đưa tin rằng tập đoàn nhôm khổng lồ Rusal của Nga có 19% lượng nhôm oxide mua từ tập đoàn nhôm oxide Queensland (QAL) của Úc, công ty Rusal cũng nắm giữ 20% cổ phần của công ty công nghiệp nhôm Úc này. Lệnh cấm của Chính phủ Úc đã gây ảnh hưởng đối với nguồn nhôm của Rusal.

Trả lời phỏng vấn giới truyền thông, quản lý cấp cao Uday Patel của tập đoàn năng lượng toàn cầu Wood Mackenzie (Anh) cho biết, “Trung Quốc là nhà sản xuất nhôm lớn nhất thế giới, các công ty Trung Quốc có thể mua nhôm oxide từ QAL và sau đó bán lại cho Rusal. Trung Quốc cũng có thể bán một phần nhôm oxide được sản xuất trong nước, nhưng nhu cầu nhôm oxide ở Trung Quốc cũng đang tăng trong năm nay do các nhà máy luyện kim của Trung Quốc tăng cường sản lượng sau các hạn chế về nguồn điện được giải quyết vào năm 2021”.

Nguồn tin dẫn lời nhà phân tích trong ngành bình luận rằng Nga có thể tìm đến Trung Quốc để bù đắp cho việc nguồn cung nhôm oxide của Úc bị mất do các lệnh trừng phạt. Nhà phân tích Soni Kumari của ANZ cho biết: “Nga có thể quay sang nhờ Trung Quốc, nhưng Trung Quốc cũng không có đủ thặng dư xuất khẩu vì họ cần cung cấp cho các nhà máy luyện kim trong nước. Ngoài ra, các công ty xuất khẩu của Trung Quốc cũng sẽ thận trọng do lo ngại các lệnh trừng phạt của phương Tây”.

Theo số liệu của hải quan Trung Quốc, trong hai tháng đầu năm nay Trung Quốc đã xuất khẩu 7.967 tấn nhôm oxide, trong đó chỉ riêng xuất cho Nga là 6.986 tấn. So sánh, năm 2021 sản lượng xuất khẩu nhôm oxide của Trung Quốc là 11.9891 tấn, trong đó xuất sang Nga chỉ 1.822 tấn.

Mỹ và các nước phương Tây đã cảnh báo Bắc Kinh không lợi dụng các lệnh trừng để trục lợi từ cơ hội kinh doanh, giúp Nga lách qua được các lệnh trừng phạt hoặc thực hiện các giao dịch tài chính bị cấm.